Mijn Grootvader: C.P.I. Dommisse, wiens loopbaan begon als archivaris van de gemeente Vlissingen en eindigde als burgemeester van Maasluis, verzamelde gedurende zijn leven een enorme verzameling documenten, en boeken. Hij leefde in een roerige tijd. Tijdens de eerste Wereldoorlog begon hij zijn burgemeestersloopbaan als burgemeester van Sluis.... juist! een grensgemeente aan het oorlogsgebied. Hij maakte "de crisistijd" mee, politieke omwentelingen en leefde en participeerde nadrukkelijk in het sterk verzuilde Nederland in de periode tussen de wereldoorlogen in. Toen hij na zijn pensionering in Katwijk ging wonen had hij het plan zijn werk te volbrengen... Het Stamboek moest herschreven worden en de overige documenten moesten verdeeld worden over verschillende organen en bibliotheken. Hiervoor had hij zich riant ingericht en volgde hiermee het voorbeeld van zijn vader Ds. P.K. Dommisse die zijn levensavond op soortgelijke, wijze had doorgebracht.

Na betrekkelijk korte tijd echter keerde het lot zich tegen hem. De tweede wereldoorlog was begonnen. Het huis vlak bij de Katwijkse boulevard kwam in de evacuatiezone te liggen en werd gesloopt. Hij moest intrekken bij zijn zoon: C.P.H. Dommisse, mijn vader. Zijn verzameling was veel te groot voor zijn nieuwe ruimte t.w. één kamer (waaronder in de kruipruimte onderduikers een plaats konden vinden via een luik in de vloer van die kamer) om te wonen en een tussenkamertje om te werken. In mijn herinnering - een heel slechte want ik was toen nog geen 3 jaar oud - was er al een deel van zijn verzameling elders ondergebracht of weggegeven. Toch stonden de dozen in het kamertje tot aan het plafond opgestapeld. Na zijn dood is de verzameling het familiearchief gaan heten en is van de ene naar de andere plaats verhuisd. Waarschijnlijk al tijdens zijn leven is een deel van het archief aan bibliotheken in Maassluis en Vlissingen gegeven. In 1982 is het archief voor het laatst gesplitst: een belangrijk deel met ondermeer correspondentie met belangrijke politieke leiders uit die tijd is - in overeenstemming met de uiterste wens van mijn grootvader - aan de Vrije Universiteit van Amsterdam geschonken. Echter in tegenstelling tot die wens zijn niet alle stukken daarheen gegaan.

Niet alles wat bleef waren aantekeningen van persoonlijke aard; er zijn nog steeds stukken van algemeen politieke aard of van algemeen nut aanwezig. Dat zijn waarschijnlijk stukken die gemist zijn tijdens de overdracht aan de VU.
Het archief bestaat uit een kist, die alle reizen heeft meegemaakt en bevat voornamelijk genealogische aantekeningen. Verder zijn er dozen met ongeïdentificeerde foto's, brieven en aantekeningen.

Het archief, dat ik in febr. 1999 overnam, was beheerd geweest door P.K. Dommisse resp. J.C. Dommisse. Deze hadden in de zelfde ruimte ook hun persoonlijke verzamelingen en herinneringen bewaard. Zoals wij het aantroffen na hun overlijden was er geen verschil meer zichtbaar tussen het oorspronkelijke archief en hetgeen daarin geen plaats kon krijgen. Deels zijn het dus familiestukken, foto's, brieven e.d. die geen betekenis hebben als studieobject, deels zijn het privé-stukken, waarbij men zich moet afvragen of die voor het nageslacht bewaard moeten blijven. De grenzen tussen deze categorieën zijn helaas niet altijd duidelijk te trekken. Door te reorganiseren en te classificeren hoop ik nu enige orde in het archief te kunnen aanbrengen om het geheel tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen. Voor wat betreft de categorie "onbelangrijke privéstukken" zal ik die verwijderen voorzover ik er zeker van ben. De volgende beheerder zal daarom bijvoorbeeld vakantiekiekjes waar geen herkenbare familieleden op staan niet meer terug vinden, dat scheelt toch al gauw 3 dozen.

Het huidige archief wordt wederom gesplitst, dit keer in 3 delen:

1. Het deel met publiek belangrijk materiaal, dit zal alsnog aan de VU worden aangeboden. Mocht dit niet worden geaccepteerd, dan zal een deel daarvan worden opgenomen in het algemeen familiearchief, een deel zal moeten worden vernietigd.
2. Het deel met genealogische aantekeningen. Hiervan blijft een belangrijk deel bewaard, vaak is het bronmateriaal verloren gegaan of het is van zo'n waarde dat het de moeite van het bewaren loont. In deze categorie vallen ook de algemene aantekeningen, die niet direct betrekking hebben op personen, maar wel op de genealogie van ons geslacht.
3. Het deel met persoonlijke souvenirs, vacantiekiekjes, ongedocumenteerde foto's etc. Dit deel zal verdwijnen in het "grijs archief" d.w.z. de bak, die iedere week door de vuilnisman wordt opgehaald.

Als het archief goed toegankelijk is en in omvang is gereduceerd tot een hanteerbaar geheel zal het in lengte van jaren kunnen blijven dienen als interressante informatiebron voor de hele familie.

"De kist" blijft.

C.P.J. Dommisse